ખબર કનેક્ટ ન્યૂઝ નેટવર્ક, ડેસ્ક :
ગુજરાત સરકારના મહેસૂલ વિભાગ દ્વારા જમીન અને મિલકતની વારસાઈ પ્રક્રિયાને વધુ પારદર્શક અને ઝડપી બનાવવા માટે જાન્યુઆરી 2026 થી નવા નિયમો અમલમાં આવ્યા છે. અગાઉની પ્રક્રિયામાં વારસદારોએ પંચાયત કે તલાટી પાસે અનેક ધક્કા ખાવા પડતા હતા, પરંતુ નવી ડિજિટલ સિસ્ટમ હેઠળ હવે માનવીય હસ્તક્ષેપ ઘટાડીને ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ વધારવામાં આવ્યો છે. આ ફેરફારોનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય વારસાઈમાં થતી છેતરપિંડી રોકવાનો અને ખરા હકદારોને સમયસર ન્યાય આપવાનો છે. જો તમારા પરિવારમાં કોઈ જમીન કે મિલકતની વારસાઈ બાકી હોય, તો આ નવા નિયમો જાણવા તમારા માટે અનિવાર્ય છે.
ગુજરાત મહેસૂલ વિભાગ દ્વારા જાન્યુઆરી 2026 થી જમીન અને મિલકતની વારસાઈ પ્રક્રિયાને વધુ સરળ, પારદર્શક અને ઝડપી બનાવવા માટે કેટલાક મહત્વપૂર્ણ ફેરફારો અને નવા નિયમો અમલમાં મૂકવામાં આવ્યા છે. આ નવા નિયમોનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ભવિષ્યના કૌટુંબિક વિવાદો ઘટાડવાનો અને વહીવટી પ્રક્રિયાને ડિજિટલ બનાવવાનો છે.
અહીં નવા નિયમો અને પ્રક્રિયાની મુખ્ય વિગતો આવી છે…
1. ઓનલાઈન રજીસ્ટ્રેશન અને ‘ફેસલેસ’ વેરિફિકેશન
હવે વારસાઈ માટેની અરજી માત્ર AnyRoR પોર્ટલ અથવા i-ORA પ્લેટફોર્મ દ્વારા ઓનલાઈન જ સ્વીકારવામાં આવશે. આમાં ‘ફેસલેસ વેરિફિકેશન’ ની સુવિધા શરૂ કરાઈ છે, જેથી જો તમારા તમામ દસ્તાવેજો ડિજિટલી સાચા હોય, તો અરજદારે કચેરીએ રૂબરૂ જવાની જરૂર રહેશે નહીં.
2. દીકરીઓના હક માટે ‘ઓટો-ચેક’ સિસ્ટમ
વારસાઈમાં દીકરીઓના નામ ઉમેરવા અંગે અત્યાર સુધી ઘણા વિવાદો થતા હતા. નવા નિયમ મુજબ, પેઢીનામું બનાવતી વખતે દીકરીઓનું નામ ઉમેરવું હવે ફરજિયાત છે. સોફ્ટવેરમાં એવી સિસ્ટમ મૂકવામાં આવી છે જે ઓટોમેટિકલી ચેક કરશે કે તમામ કાયદેસરના વારસદારોના નામ સામેલ છે કે નહીં.
3. દસ્તાવેજોનું સત્તાવાર રજીસ્ટ્રેશન
જાન્યુઆરી 2026 થી અમલી બનેલા નિયમો મુજબ, વારસાઈ માટે હવે માત્ર સોગંદનામું પૂરતું નથી. વારસાગત હક ધરાવનાર વ્યક્તિઓએ જમીનના માલિકીના પુરાવા સાથે સત્તાવાર ફોર્મેટમાં દસ્તાવેજો સબમિટ કરવા પડશે.
4. સ્ટેમ્પ ડ્યુટીમાં રાહત
સરકારે વારસાઈ પ્રક્રિયા હેઠળ થતા મિલકત ટ્રાન્સફરમાં સ્ટેમ્પ ડ્યુટીના દરોમાં પણ ફેરફાર કર્યો છે. ખાસ કરીને ‘હક જતો કરવાના દસ્તાવેજ’ (Relinquishment Deed) માટે સ્ટેમ્પ ડ્યુટીમાં મોટી રાહત આપવામાં આવી છે, જેથી કુટુંબના સભ્યો સરળતાથી મિલકતની વહેંચણી કરી શકે.
5. જરૂરી દસ્તાવેજોની યાદી
નવી પ્રક્રિયા મુજબ નીચે મુજબના ડોક્યુમેન્ટ્સ તૈયાર રાખવા જરૂરી છે:
- મૂળ માલિકનો મરણનો દાખલો.
- તલાટી દ્વારા પ્રમાણિત પેઢીનામું (વારસાઈ આંબો).
- તમામ વારસદારોના આધાર કાર્ડ અને રેશનકાર્ડ.
- મિલકતના લેટેસ્ટ 7/12 અને 8-A ના ઉતારા.
જો કોઈ વારસદાર પોતાનો હક જતો કરવા માંગતા હોય, તો તેનું સંમતિ માટેનું સોગંદનામું.
નોંધ: આ ફેરફારોથી વારસાઈની નોંધણીની સમયમર્યાદામાં ઘટાડો થશે અને 135-D ની નોટિસની પ્રક્રિયા પણ ઝડપી બનશે.
